Podstawowe informacje wyjaśniające czym jest autyzm, znajdziesz w artykule Autyzm - prostymi słowami

Diagnozowanie autyzmu – jak wygląda proces uzyskania diagnozy

Pierwsze niepokojące opiekunów objawy mogą być widoczne już pomiędzy 1 a 2 rokiem życia. Wątpliwości rodzice zwykle konsultują u pediatry. Autyzm jest diagnozowany na podstawie obserwacji zachowania dziecka i wywiadu z rodzicami przez zespół specjalistów.

zabawki-na-podłodze

Pierwsze kroki

Niestandardowe zachowania u dziecka zauważają zazwyczaj rodzice lub przyjaciele rodziny, może to być wrażenie, że dziecko jest „jakby odległe, nieobecne”, nie bawi się tak, jak inne dzieci, nie zwraca uwagi na wołanie go po imieniu. Pierwszą osobą z którą można podzielić się obawami jest pediatra – lekarz pierwszego kontaktu. Mimo coraz lepszej wiedzy na temat autyzmu, wciąż bardzo często zdarza się, że lekarze nie zwracają uwagi na niepokoje rodziców, nie słuchają uważnie, radzą poczekać aż dziecko z tego wyrośnie. Częstym argumentem zatrzymującym rodziców w stanie zawieszenia jest stwierdzenie, że chłopcy zaczynają mówić później. Zachęcamy wszystkich rodziców do ufania własnej intuicji i znalezienia specjalisty: pediatry, psychologa/pedagoga pracującego z osobami ze spektrum autyzmu, psychiatry, który słucha i wyjaśnia.

Obecnie duży nacisk kładzie się na wczesne wykrywanie autyzmu. Według badań wczesne podjęcie terapii daje często dobre rezultaty. W osobnym artykule piszemy o symptomach autyzmu u dzieci młodszych niż 3 lata. Zdarza się też, że spektrum autyzmu jest diagnozowane w późniejszych okresach życia a nawet u dorosłych ze specyficznymi społecznymi, emocjonalnymi i poznawczymi trudnościami. Więcej o objawach autyzmu piszemy w artykule o trzech obszarach zaburzeń w autyzmie oraz w artykule o klasyfikacjach używanych do diagnozowania.

Diagnoza specjalistyczna

Diagnoza spektrum autyzmu odbywa się w Poradniach Psychologiczno – Pedagogicznych lub innych ośrodkach wyspecjalizowanych we wspieraniu osób ze spektrum autyzmu. Nie ma jednego badania, które mogłoby wykazać autyzm, dlatego diagnoza stawiana jest na podstawie obserwacji dziecka oraz wywiadu z rodzicami przez interdyscyplinarny zespół specjalistów tzn. grupę specjalistów z różnych dziedzin, zwykle może to być psychiatra, pedagog, psycholog, logopeda, pediatra. W zależności od niepokojów zgłaszanych przez rodziców zespół diagnostyczny może zaproponować konsultacje: z neurologiem, rehabilitantem, audiologiem, okulistą, badania genetyczne.

Pierwszym etapem jest rozmowa z rodzicami na temat rozwoju dziecka, niepokojących zachowań, które rodzice dostrzegają, okresu ciąży i wcześniejszych okresów życia dziecka. Na takim spotkaniu jest obecnych zwykle 1-3 specjalistów, posiadających kwestionariusz – listę ważnych tematów i pytań, spotkanie trwa 2-5 godzin.

Drugi etap to obserwacja dziecka prowadzona zwykle przez pedagoga i psychologa, którzy obserwują jak dziecko bawi się z rodzicami, jak reaguje na inne osoby w otoczeniu, jak bawi się, kiedy jest pozostawione samo sobie, wykonują z dzieckiem zadania, czasem też zadania ze standaryzowanych testów psychologicznych. Diagności mogą wykorzystać również badanie ADOS-2.

Po umówionym czasie rodzice zapraszani są na konsultację, podczas której psycholog lub inna osoba omawia wyniki diagnozy oraz zalecenia ustalone dla dziecka.

Nie trzeba posiadać diagnozy, żeby zacząć pomagać

System wsparcia dla dzieci ze spektrum autyzmu i ich rodzin polepsza się wraz z wzrostem wiedzy oraz doświadczenia. Wciąż jest bardzo dużo do udoskonalenia w Polsce oraz w innych krajach. szczególnie priorytetowym działaniem jest polepszenie wczesnej diagnostyki. Na korzyść dla rodziców działa łatwy dostęp do informacji. Rodzice nie muszą czekać na oficjalną diagnozę, żeby wspierać społeczny i emocjonalny rozwój dziecka, kiedy czują, że coś „idzie nie tak”. Zabawy wspierające rozwój są korzystne dla rodziny, nawet jeśli rozwój przebiega typowo. Niezależnie od rodzaju trudności dziecka można też dopytać o możliwości rozpoczęcia wczesnego wspomagania rozwoju w Poradni Psychologiczno -Pedagogicznej.

Podobne artykuły