Spektrum autyzmu – co kryje się pod tym pojęciem

Autyzm jest całościowym zaburzeniem rozwoju, którego objawy widoczne są zwykle w pierwszych 3 latach życia. Spektrum oznacza w praktyce, że autyzm w każdej osoby wygląda nieco inaczej.

parasolka

Autyzm nie jest chorobą, ale całościowym zaburzeniem rozwoju. Oznacza to, że osoby na spektrum autyzmu rozwijają się w inny sposób niż tzw. osoby neurotypowe (o typowym rozwoju). Objawy autyzmu nie są czymś co pojawia się i przechodzi, ale związane są ze sposobem pracy mózgu. Istnieje wiele zaburzeń, które są dobrze zrozumiane i dokładnie opisane, jednak zupełnie inaczej jest w przypadku spektrum autyzmu. Nie wykryto jednej przyczyny autyzmu lub jednego efektywnego sposobu na to, żeby dziecko z diagnozą spektrum autyzmu rozwinęło swój pełny potencjał. Kolejne badania ukazują autyzm jako bardzo złożony.

Spektrum czyli różnorodność

Główne zaburzenia w autyzmie widoczne są w sferze komunikacji i interakcjach społecznych oraz związane z elastycznością – występowanie powtarzalnych, stereotypowych aktywności. Trudności w tych sferach nazywa się triadą autystyczną. Osoby autystyczne mogą funkcjonować w różny sposób, mają różne nasilenia cech w tych 3 sferach, niektóre osoby mają głębokie zaburzenia a inne osoby mają łagodne trudności.

Nauczyciele i specjaliści, którzy wspomagają osoby ze spektrum, zgodnie twierdzą, że każda osoba z autyzmem jest zupełną indywidualnością i u każdej z osób autyzm wygląda zupełnie inaczej. Mówi się: jeżeli spotkałeś jedną osobę z autyzmem, spotkałeś jedną osobę z autyzmem.

Dlaczego spektrum?

Autyzm po raz pierwszy został opisany przez Leo Kannera w 1943 roku. Grupę dzieci, którą nazwał autystycznymi opisał również Hans Asperger w 1944 roku. Kanner i Asperger pracowali niezależnie od siebie, ale obaj użyli tego samego słowa – autystyczny. Obaj opisali dzieci o specyficznym profilu trudności m.in. izolowanie się, potrzeba niezmienności, zainteresowanie przedmiotami i brak zainteresowania ludźmi, trudności w komunikowaniu się i w interakcji społecznej.

Po raz pierwszy autyzm opisany był jako spektrum zaburzeń w klasyfikacji do diagnozowania DSM-IV, które powstała w 1994. Klasyfikacja wskazuje na spektrum autyzmu i wyróżnia jednostki wewnątrz tego spektrum tzn. Zespół Aspergera, autyzm, autyzm atypowy itp. Oznacza to, że spektrum to zbiór kilku osobnych zaburzeń.

Od lat 90. próbowano znaleźć postawy genetyczne autyzmu, naukowcy liczyli na to, że uda im się powiązać podłoże genetyczne dla każdej jednostki wewnątrz spektrum tj. osobno dla ZA, autyzmu itd. Okazało się to jednak nie do zrobienia. Nie udało się określić osobnych przyczyn i sposobów na wsparcie osobno dla każdej jednostki. Poza tym, diagności często mieli trudność z zaklasyfikowaniem objawów jako autyzmu, autyzmu atypowego czy Zespołu Aspergera…

W najnowszej klasyfikacji DSM-V używanej w procesie diagnozowania zrezygnowano z wyodrębniania jednostek w spektrum autyzmu (tj. Zespół Aspergera, autyzm atypowy), znajdziemy w niej jedynie pojęcie „spektrum zaburzeń autystycznych”, które opisuje osoby o różnych trudnościach i poziomach funkcjonowania. Z klasyfikacji wykreślono Zespół Retta, ponieważ ma znaną przyczynę genetyczną. Takie rozumienie autyzmu jest bardziej zgodne z obecną wiedzą.

Podobne artykuły