Autyzm i pokrewne zaburzenia rozwojowe

Ostatnia aktualizacja: 29 sierpnia 2020 | Kategoria: Czym jest autyzm | Redakcja Polski Autyzm

Podczas wizyt u specjalistów możecie usłyszeć wiele określeń stosowanych do nazwania autyzmu oraz „rodzajów autyzmu”. W artykule opisujemy skąd biorą się te różne określenia i co znaczą, dzięki czemu łatwiej będzie Wam się w nich zorientować.

różne-drzewa

Dlaczego jest tyle różnych nazw?

Różnice w określeniach spektrum autyzmu wynikają ze zmian w klasyfikacjach diagnostycznych.

Klasyfikacje diagnostyczne nazywają różne zaburzenia i wyznaczają kryteria diagnostyczne, czyli listy objawów wiążące dla psychologów i psychiatrów, których zadaniem jest postawienie diagnozy.

Według najnowszej wersji klasyfikacji DSM-V, która obowiązuje w USA, w diagnozowaniu nie wyodrębnia się już osobnych zaburzeń „wewnątrz” spektrum autyzmu tj. Zespół Aspergera. Wszytskie osoby otrzymują diagnozę: spektrum zaburzeń autyzmu.

W Polsce obowiązuje klasyfikacja ICD-10 stworzona przez WHO. Klasyfikacja w kategorii spektrum autyzmu wyodrębnia osobne diagnozy np. Zespół Aspergera lub autyzm atypowy.

Dla dociekliwych: artykułu o klasyfikacjach diagnostycznych

Spektrum autyzmu / spektrum zaburzeń autyzmu / ASD

Najczęściej używane jest określenie to spektrum autyzmu. W USA jest to jedyna diagnoza, która jest stawiania (DSM-V) w Europie jest to określenie ogólne na całą kategorię zaburzeń (autyzm, autyzm atypowy, Zespół Aspergera…).

Określenie spektrum autyzmu jest najbardziej zgodne z tym co obecnie wiemy o autyzmie, bo podkreśla, że osoby autystyczne mają bardzo różne nasilenie cech i zachowań autystycznych i bardzo różne profile objawów.

Możecie spotkać się też ze skrótem ASD, czyli Autism Spectrum Disorder (zaburzenia ze spektrum autyzmu)

Więcej informacji: spektrum autyzmu

Autyzm / Autyzm dziecięcy / Autyzm wczesnodziecięcy / Autyzm Kannerowski

Autyzm dziecięcy jest wyodręniony jako osobna diagnoza w klasyfikacji ICD-10.

Wszytskie te określenia znaczą to samo. Autyzm Kannerowski lub wczesnodziecięcy odnosi się do Leo Kanera, który po raz pierwszy opisał autyzm w 1943 r (jako infantile autism, co zostało przetłumaczone jako autyzm wczesnodziecięcy). Diagnoza autyzmu oznacza, że osoba ma symptomy w zakresie interakcji z ludźmi, komunikacji i elastyczności zachowania, które wystąpiły we wczesnym dzieciństwie.

Często słowo „autyzm” używane jest wymiennie ze „spektrum autyzmu”, ponieważ jest najprostsze.

Zespół Aspergera (ZA)

Zespół Aspergera wyodrębiony jako osobna diagnoza wewnątrz spektrum autyzmu w klasyfikacji ICD-10.

Zespół Aspergera jest kojarzony z wysoką inteligencją i stosunkowo łagodnymi trudnościami.

Informacje o ZA znajdziecie w osobnym artykule: Zespół Aspergera

Autyzm atypowy

Autyzm atypowy jest wyodrębniany w ICD-10 jako część spektrum autyzmu.

Różni się od autyzmu (nayzwanego też czasem autyzmem dziecięcym, autyzmem wczesnodziecięcym lub autyzmem Kannerowskim) spełnianiem jedynie dwóch z trzech kryteriów potrzebnych do zdiagnozowania autyzmu (zawartych w klasyfikacji) lub/i późniejszym wystąpieniem objawów (po 3 roku życia). W praktyce ta diagnoza stawiana jest wtedy, kiedy osoba z różnych przyczyn „wymyka się” kryteriom diagnostycznym autyzmu.

Więcej informacji tutaj: autyzm atypowy

Zespół Retta

Zespół Retta jest chorobą genetyczną i dlatego wykreślono go z najnowszej klasyfikacji DSM-V.

Zespół Retta ma podłoże genetyczne, dotyczy jedynie dziewczynek. Na wczesnym etapie może być mylony z autyzmem. Około 18 miesiąca życia dziecko z Zespołem Retta traci zainteresowanie światem oraz nabyte umiejętności (np. umiejętność mówienia). Pojawiają się stereotypowe ruchy rąk tj. klaskanie, dotykanie twarzy i okolic ust, które mogą przypominać stereotypowe ruchy wykonywane przez dzieci w spektrum autyzmu. Dalszy przebieg Zespołu Retta różni się autyzmu. Diagnozę Zespół Retta potwierdzają badania genetyczne.

Więcej informacji: Zespół Retta

Dziecięce zaburzenie dezintegracyjne (Zespół Hellera)

Zespół Hellera jako osobną diagnozę znajdziemy w ICD-10.

Jest to bardzo rzadkie zburzenie rozwoju. Początkowo rozwój dziecka przebiega typowo a około 24 miesiąca życia lub później następuje regres. Dziecko traci nabyte umiejetności. Regres dotyczy umiejętności społecznych, mowy i komunikacji, umiejętności ruchowych, panowania nad zwieraczami. Pod względem zachowań dziecka zaburzenie dezintegracyjne jest podobne do autyzmu o znacznym nasileniu objawów.

Autyzm wysokofunkcjonujący (HFA – High-functioning autism) i autyzm niskofunkcjonujący (LFA – Low-functioning autism)

Autyzm wysokofunkcjonujący/niskofunkcjonujący nie jest osobnym zaburzeniem i nie znajduje się w żadnej z klasyfikacji diagnostycznych.

Często jako wysokofunkcjonujące określa się osoby na spektrum autyzmu, które dobrze radzą sobie w życiu lub które mają wysoką inteligencję. Jako niskofunkcjonujące określa się osoby, które potrzebują wiele wspracia na co dzień, mają niepelnosprawność intelektualną lub nie mówią. Różne osoby używając tych określeń mają co innego na myśli. Te określenia są używane dla uproszczenia, jednak nie są poprawne, bo profile autyzmu są tak różnorodne, że nie da się podzielić osób autystycznych na „nisko funkcjonujące” i „wysoko funkcjonujące”.